We gaan een reis maken langs de spoorlijn Sauwerd Roodeschool.  De spoorlijn werd in augustus 1893 geopend  als enkel spoor, aangelegd door de G.L.S ( Groninger Locaal spoorweg ). De exploitatie van de spoorlijn was in handen van het Staats Spoor. Na de fusie met de HSM is het opgegaan in de NS. De spoorlijn bleef tot 1938 in handen van de GLS.

We komen de volgende stations gebouwen en stopplaatsen tegen. Sauwerd,  Winsum , Baflo, Warffum, Wadwerd ,Usquert,Munnikenweg, Uithuizen, Dingeweg,  Uithuizermeeden,  Meedsterweg, Roodeschool.  We beginnen in Sauwerd. Sauwerd is eigenlijk een wierdedorp. Dit is ook niet zo gek want het ligt niet zo heel ver uit de kust. Het dorp heeft duizend inwoners. Het station uit 1863 ligt aan de oostkant van het dorp.  Het gebouw is rechthoekig van vorm en de  kopse einden  staan dwars op het gebouw.  Het station had een afmeting  van 32 x 11 meter. Later is het gebouw aan de wegkant en kopse kanten wit gepleisterd. De spoorlijn van Groningen naar Sauwerd wordt in 2003 verdubbeld. Zo'n 70 meter naar het noorden ligt de kruiswissel met de aftakking naar Delfzijl en de lijn naar Roodeschool.

 

Het station van Sauwerd . Het dienstgebouw in de verte staat er nog altijd.  Foto verz W Mensinga.

 Wie heeft herinneringen aan dit station? Stuur dit naar:   wim_mensinga@hotmail.com

Het station van Winsum uit 1891 was van het type GLS 1e klasse. Het station was rechthoekig van vorm en was vrij hoog . Aan de spoorlijn Winsum Roodeschool stonden 4 van dit soort stations. Aan het stations gebouw zat aan de Groninger kant een lager gedeelte. Ook stond er een bijgebouw bij het spoor.   Tegenover het station boog er een spoor af naar de meubelfabriek. Hier lag vroeger ook een draaischijf. In 1922  werd het extra druk bij het station door de opening van de spoorlijn naar Zoutkamp. Ook stond er toen een post aan de kant van het Winsummerdiep.  In 1973 is het station gesloopt.  Er is één van dit type station bewaard gebleven namelijk in Baflo. In de buurt van Winsum botsten in 1980 twee D.E op elkaar. Hierbij vielen 9 doden en 21 gewonden . Het ongeluk gebeurde in dichte mist.

Het station van Winsum . collectie Dick Bolt.

 Als we naar het Winsummerdiep gaan, passeren we de ijzeren spoorbrug. De brug wordt in het midden ondersteund door een stenen pilaar. Dan  kwam er na 1200 meter een wissel . Hier begon de Marnelijn.  Het spoor maakte hier een boog naar het noordwesten. Tegenwoordig is deze plek sterk begroeid. Wie weer er meer over de draaischijf en het emplacement? Info graag naar: wim_mensinga@hotmail.com

Op het Kaartje is Winsum te zien waar ook een draaischijf lag. Bij Ranum begon de Marnelijn.Wij gaan echter werd door naar het noorden.

 We komen na een 300 meter over een klein spoorbruggetje en het spoor buigt hier een paar graden af. We naderen nu de plaats Baflo. Baflo is ook een wierdedorp van ongeveer 600 jaar voor Christus. Aan de oostkant van het dorp kwam in 1893 het spoor te liggen. Langs het spoor kwamen ook weer nieuwe woningen en tegen over het station verscheen het stationskoffiehuis. .

  

    

Het station van Baflo GLS 1e  klasse .   Foto W Mensinga.

Na het watergebouw was er nog een bijgebouwtje bij het station. 

 

Voor het station aan de kant van Groningen stond een waterreservoir . Boven in het gebouw bevond zich water voor de stoom locomotieven. Aan de spoorkant zat de waterkolom . Deze gietijzeren kolom zat aan een scharnierstuk zodat hij boven de rails gedraaid kon worden.  Het water moest van goede kwaliteit zijn ivm met de PH waarde .  Als er te veel kalk in het water zat was dat niet goed voor de ketel . Ook een te hoge concentratie zout is slecht voor de machine .

Het station zelf is een hoog gebouw dat rechthoekig van vorm is. Het dak heeft overstekende dakranden. Deze worden ondersteund door dragers. Het station is nog in heel goede staat.  Tegenover het station stond het gebouw van de P.Z.V.B. pootaardappelen/ zaaizaden/ verbond .  Een honderd meter noordelijker lag een wissel waar een spoor met een boog naar het Rasquertermaar liep . Ook de spoorbrug loopt over dit watertje  heen. Dit is het water van Baflo-Mensingweer. Na 300 meter komen we bij Rasquert .  Het spoor buigt hier ongeveer 25 graden naar het oosten af .We gaan vervolgens weer over een spoorbruggetje en zijn in Warffum.   Het station van Warffum had een omloopspoortje en had een doodlopend spoor dat naar de laad- en losplaats liep . Er werden in deze streek ook nog al wat suikerbieten per trein vervoerd. 

Het station van Warffum . Verzameling Dick Bolt.

 Het gebouw had twee wachtkamers en aan de kant van  Baflo een houten bijgebouw .Ook gingen hier wel treinen langs naar de betonfabriek in Uithuizen . Het gebouw werd een jaar voor dat het gesloopt werd nog opgeschilderd . Als we verder gaan komen we langs de overweg van de Binnenweg hier bij km 15.  daar was de halte van Watwerd  .Na een kilometer komen we in Usquert aan. Het station van Usquert is ook van het type GLS 1e klasse GLS.

Het station van Usquert. Foto Archieven NL.

Op de foto het station met er tegenover het stationskoffiehuis. Het station werd in 1972 gesloopt maar het koffiehuis staat er nog, Op de foto is te zien dat het een hoog gebouw is en het heeft ook wel wat weg van de oude postkantoren hier in de provincie. Het station was aan de spoorzijde wit gepleisterd en had aan de kant  van Roodeschool nog een houten bijgebouw staan. Tegenover het station lag een omloopspoor en er waren ook nog twee laadsporen aanwezig . Heeft u nog herinneringen aan dit station. Stuur dan een mailtje naar wim_mensinga@hotmail.com Als we verdergaan loopt het spoor weer even noordelijker. Bij kilometer 18 passeren we de voormalige halte aan de Munnikeweg. We naderen nu Uithuizen.

 

 Uithuizen                       Foto verzameling Dick Bolt.

Het station van Uithuizen was van het type GLS 2e klasse. Het station is een stuk lager dan zijn voorgangers , Ook de ramen en deuren op de begaande grond zitten dichter bij elkaar . Op de boven verdieping zitten aan de kopse kanten twee ramen naast elkaar. Bij de GLS 1e klasse zit hier één raam. Het station had een omloopspoor en naast het station waren nog twee los en laadsporen.  Het stationskoffiehuis van Hielkema staat er nog steeds. 

 De heer Dick Bolt verteld het volgende over het station van Uithuizen. Ik kwam  in de jaren vijftig en zestig  wel met mijn vader bij het station.Pa kwam daar met een vrachtauto  om zakken Portland cement van de trein te halen, bestemd voor de betonfabriek Steenhuis.  Ik speelde dan in een van de remmers huisjes, die toen nog veel voorkwamen. Regelmatig kwam er ook een ketelwagon met petroleum, die gelost werd in een ondergrondse tank . Er was een huisje van blik met een pomp die de petroleum later weer op pompte. Ook kwam er regelmatig een 4 assige ketelwagen met gas, dat via een buizenstelsel naar de plaatselijke gasfabriek werd geleid; de gasfabriek zelf was nml. al buiten bedrijf.   Soms mocht ik op de goederentrein mee naar Roodeschool . We gingen eerst langs Moorlach in Uithuizermeeden om wagons graan af te leveren. In Roodeschool werden wel wagons aardappelen meegenomen van de PZVB,  We hebben daar een mooie tijd gehad.    Tot zo ver de heer Bolt. 

We gaan verder en passeren de stopplaats aan de Dingeweg bij km 22 en komen over het toegangspad van de Rensumaheerd. Dan komen we in Uithuizermeeden. Er waren hier  los en laadsporen aan de kopse kant van het station en natuurlijk was hier ook weer een omloopspoor.   Aan de kant van Uithuizen was een grote goederenloods . Het station was van de GLS tweede klasse en het gebouw lag enigszins in een boog. Aan de kant van Roodeschool was het station wit gepleisterd.Ook aan deze kant stond een klein toiletgebouwtje.  Als we verder gaan gaat het spoor met een boog naar het noorden . We paseren de Meedsterweg . Hier stond vroeger ook een halte. We komen in Roodeschool aan .

Het station was van het type GLS 2eklasse. Dit was het noordelijkste station van Nederland.   Het emplacement in Roodeschool was vrij uitgebreid. Ook was er een locomotiefloods aanwezig. Deze loods werd gebruikt om de locomotieven te laten overnachten. De stoomlocomotieven konden dan van hier hun dagdienst beginnen. Ook was er een draaischijf op het terrein aanwezig .

Het sporenplan van Roodeschool. Getekend aan de hand van een oude luchtfoto

 

De heer J Bolt wist het volgende:

Ik kan mij de stoomlocomotieven nog herinneren; er kwamen hier wel locomotieven van de serie 5500,6000,en ook de 3300 kwam hier regelmatig. Die 3300 machines moesten soms ook achteruit rijden en dat was in de winter vervelend werk omdat dat heel koud was. Er hing wel een kleed achter het machinisten huis voor de tocht. Soms liepen we ook wel langs het spoor. Ik vond ook wel dood gereden hazen langs het spoor en die gaf ik aan de machinist van Diepen. In ruil voor de hazen mocht ik dan weer een stukje op de locomotief mee rijden.

    

Boven een bladzijde uit een spoorboekje van 1940.