We gaan een reis maken langs de spoorlijn Sauwerd Delfzijl. De spoorlijn werd in 1884 als enkel spoor aangelegd door de G.L.S ( Groninger Locaalspoorweg )van Groningen -Delfzijl. De spoorlijn was in handen van het Staats Spoor. Na de fusie met de HSM is het opgegaan in de NS

We komen de volgende stationsgebouwen tegen.

Sauwerd,Bedum,Stedum,Loppersum Appingedam en Delfzijl. Er was nog wel de mogelijkheid om tussen sommige stations uit of in te stappen.  De eerste vier stations zijn van gelijke bouw.   Sauwerd is eigenlijk een wierde dorp. Dit is ook niet zo gek want het ligt niet zo heel ver uit de kust. Het dorp heeft duizend inwoners . Het station uit 1863 ligt aan de oostkant van het dorp.  Het gebouw is rechthoekig van vorm en de  kopse einden  staan dwars op het gebouw.  Het station had een afmeting  van 32 x 11 meter. Later is het gebouw aan de wegkant en kopse kanten wit gepleisterd. De spoorlijn van Groningen naar Sauwerd wordt in 2003 verdubbeld. Zo'n 70 meter naar het noorden ligt de kruiswissel met de aftakking naar Delfzijl en de lijn naar Roodeschool.

 

Het station van Sauwerd . Het dienstgebouw in de verte staat er nog altijd.  Foto J. Siepel

Wie heeft herinneringen aan dit    station?   wim_mensinga@hotmail.com

Als we verder gaan komen we door een ruime boog en buigen af naar het oosten. Na een paar honderd meter komen we langs post 14 en na weer een paar honderd meter gaan we over de een watertje de AE  en een weg bij Wolddijk. Hier was vroeger ook een halte. Na een paar kilometer komen we bij Bedum . Het station was van het zelfde soort dan dat van  Sauwerd.


Het station van Bedum in de jaren zestig. Foro W .Mensinga

Wie heeft herinneringen aan dit    station? wim_mensinga@hotmail.com

Bij het station lag ook een emplacement . Bij dit emplacement was een aftak naar de plaatselijke melkfabriek van Bedum . Deze melkfabriek  was een coöperatieve melkfabriek. Later werd dit de Domo. De fabriek had ook een eigen diesel locomotiefje en ook eigen zuivel wagons . Hiermee werd melk opgehaald uit Loppersum waar vroeger ook een melkfabriek stond. Er was een waar sporen netwerk op het fabrieks terrein aanwezig. Als we verder gaan kruisen we de Lageweg.

Op de schets het sporenplan rond de melkfabriek van Bedum .                                                                                 Als we van het station naar het Boterdiep gaan  gaan zien we aan de linkerkant de haven naast de fabriek liggen . We gaan de weg over en gaan over het Boterdiep heen. Dan gaan we over de Ter Laanweg over. We komen nu door een open stuk Groninger land . We gaan een kanaaltje over en komen aan bij Middelstum . Hier was een wachthalte bij de overweg.

Hier even wat herinneringen van de heer T de Weert.

Ik ben opgegroeid in Bedum en als kind speelden we altijd bij het station en in de omgeving daar van.We hadden min of meer een hutje gemaakt in de bosjes bij de melkfabriek, tussen het hoofdspoor (naar Delfzijl)en het goederenspoortje naar de fabriek.

Toen der tijd kwam er elk uur een blauwe engel voorbij naar Delfzijl en een naar Groningen. Dikwijls kruisden ze elkaar in Bedum,maar ook wel es in Stedum, dat was niet ieder uur gelijk.

Als de blauwe engel dan weer vertrok vanaf het station hoorde je het monotone gebrom van de 6 cilinders tot heel in de verte. Dat zal ik nooit meer vergeten.

Ook kan ik me herinneren dat terwijl we aan het spelen waren in enen het toegangshek wat over het spoor naar de fabriek stond open gemaakt  werd. Dan zag je op het station meestal een 2400, soms een 2200 rangeren en kwamen deze langzaam over het fabrieksspoortje 3 of vier wagons afleveren bij de melkfabriek.

Naar mijn idee werden bepaalde grondstoffen aangeleverd en werden op deze manier ook eind produkten weggebracht. De melkfabriek had ook een klein locomotiefje voor het rangeren op eigen terrein. We waren ook wel eens aan het spelen bij de spoorbrug bij de weg naar Onderdendam.

Wanneer we dan een trein aan hoorden komen , personen of goederen, dan kropen we onder de spoorbrug en dat was me dan een lawaai maar ja als kind vond je dat prachtig.

Ook kwamen we veel op het station en mochten dan kijken wat de staitons,schef allemaal moest doen als er een trein in aantocht was.Soms moest hij een wissel omzetten, omdat je daar een klein inhaalspoor had, ook bediende hij de spoorbomen van de Lageweg, dat lag allemaal in zijn gezichtsveld.

Tot zo ver de heer de Weert.

.

Foto verz. W. Mensinga

Wachtpost 21  in Middelstum .

Achter op de foto staat geschreven Bewoners Bos en  HJ.Wolf?  Tegenwoordig is er niks meer te vinden op deze plek . Het is hier heel open en het zou hier  wel nooit erg druk geweest zijn. We gaan langs het waterschap de Breeken en we gaan over een overweg en komen in Stedum. Het dorp Stedum telt tegenwoordig ruim 1100 inwoners. Het dorp ligt ongeveer 500 meter van het spoor. Vroeger was hier een vlasfabriek. Het station van 1883 is er niet meer; eigenlijk is het een wonder dat het station van Loppersum er nog steeds staat. In de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn er in het Noorden heel wat stationsgebouwen verdwenen.

verz W.Mensinga

Het station van Stedum einde jaren zestig

Wie heeft herinneringen aan dit station?  wim_mensinga@hotmail.com

Het station van Stedum in de tijd dat hier de blauwe engel hier langs kwam. Ook kenmerkend zijn de reclameborden aan het station. Dit waren houten borden waar een afiche opgeplakt kon worden. Ook dit station was gedeeltelijk wit gepleisterd. Er was een wachtruimte en midden in het gebouw een kantoortje voor het kaartverkoop . Mevrouw Leny Zijlema-Kampel wist het volgende.

Hallo,
 
U vraagt om herinneringen aan het station van Stedum, wel die heb ik zeker. Mijn opa, de heer F.H. Koster was stationschef in Stedum toen ik een klein meisje was.
Ik ruik bij wijze van spreken nog de geur van de wachtkamer, waar in de winter heerlijk een kachel stond te branden.
Stoer vond ik het als mijn opa in zijn kantoortje stond te seinen (morse) Hij woonde toen zelf niet in het station, maar in het huis er schuin tegenover dat er nog steeds staat.
Naast het station was een weegbrug. In het station zelf woonde de familie Veldman. Met een zoon (Roelie, zal nu wel Roel zijn)) speelde ik vaak in en rond het station.
In die tijd reed er nog een locomotief. Ik praat nu over de periode 1950-1955 (ongeveer)
Mogelijk is dit helemaal niet interessant, maar ik kon het niet nalaten even te reageren!
 
Groeten,
 
Leny Zijlema-Kampel

Als we het station verlaten, komen we langs de Delleweg waar ook en wachtpost stond. We komen aan bij Loppersum passeren weer een wachtpost en komen aan bij het station . Tegenwoordig wonen hier zo'n 10.000 mensen. Op het emplacement was de mogelijkheid om water te tanken voor de stoomlocomotieven. Vlak bij het spoor aan de noordoostkant stond de zuivelfabriek de Fivel. In 1893 is deze gebouwd; afgebroken omstreeks 1925. In 2009 wordt het station gekraakt .

 

Het station van Loppersum in 2005 Foto W.Mensinga

 Wie heeft herinneringen aan dit    station?  wim_mensinga@hotmail.com

Bij de binnenkomst van het station blijkt hoe de spoorwegen in de jaren 70 en 80 met zulke  gebouwen omgingen.  Alles is afgetimmerd met triplex met een houtmotief. Er zit een moderne trap in en als je naar bovenloopt en een klein deurtje naar het zoldervertrek open doet, wacht je weer een verrassing. Je kunt hier niet lopen en kijkt tegen een laag  steenwol isolatie aan waar het verlaagde plafond ergens onder hangt. Ook de gang is afgetimmerd met triplex . De kozijnen  zijn ook niet origineel en doen ook weer wat modern aan. Tegenwoordig doet het station diens als kantoorruimte . Van de buitenkant is het natuurlijk ook een prachtig gebouw en we mogen nog blij zijn dat hij er nog staat .

De originele tekening van het station Loppersum . Met dank aan Rene Wubs.    http://www.stationloppersum.nl/

Ook  het stationkoffiehuis is er nog altijd. Aan de oostkant van het station gaan we over een overweg.  Dit is de weg naar Zeerijp.  Hier stond wachtpost 27 en ook stond hier het waterreservoir .Na 3 kilometer komt er weer een halte bij Eenum en bij Eekwerd was alweer de volgende halte. We komen bij Oosterwijtwerd waar ook een halte stond. Voor Appingedam lag nog een wachterswoning. Het station van Appingedam lag aan de noord westkant van de stad. De stationsoverkapping was hetzelfde als die van Hoogezand na 1920. Dit was een overkapping met een knik en gesteund door gietijzeren palen. In Appingedam was een echt emplacement met verschillende sporen. Lange tijd lag er aan de westkant van het station ook nog een spoor dat tot vlak bij de kopse kant van het station liep. Ook was er een stationskoffiehuis in de buurt. Toen ik eens eind jaren zeventig langs het station kwam, zag de boel er haveloos uit . Er was een brandje geweest en de NS zag niets meer in het gebouw . Er zaten begin jaren tachtig al platen multiplex voor de ramen getimmerd en korte tijd daarna werd het gebouw gesloopt.

Op de tekening het station van Loppersum met waterplaats . Ook was hier aan de oostkant van het station een waterreservoir.

   Foto Het station van Appingedam met de trein naar Groningen . verzameling Wytze Wijbenga.

 Wie heeft herinneringen aan dit    station?  wim_mensinga@hotmail.com

Als we naar het oosten gaan komen de railsen weer bij elkaar en komen we weer op één spoor terecht . We passeren de overweg met de wachtpost. We komen na een kilometer over de Uitwierdermaar. Vlak bij Biesum ligt de halte Uitwierde. Na een paar kilometer was aan de rechterkant de aansluiting van het NOLS spoor. Lange tijd was nog aan het landschap te zien waar de spoorbaan gelopen had. In de oorlog waren hier veel tank versperringen gegraven. Op het emplacement van Delfzijl is aan de linkerkant de goederen loods te zien. Even verder stond er nog een wachtpost en watertoren op het emplacement . Aan het einde stond nog een polygonale locomotiefloods en rechts daarvan de wagenloods van het Woldjerspoor.

Het station van Delfzijl .

Wie heeft herinneringen aan dit    station?  wim_mensinga@hotmail.com

Het station staat er nog altijd en dat is eigenlijk wel een wonder. In 1945 werd hier vreselijk gevochten. De Duitsers zaten als het ware klem in Delfzijl en moesten strijd leveren tegen de Canadezen die uit het zuidwesten kwamen. Volgens een ooggetuige was een groot deel rond het station verboden gebied in die tijd en werd er ook van af de Duitse bunkers geschoten. Er waren rond het station altijd Duitsers te vinden voor paspoort controle. Ook maakte de ooggetuige mee dat een Engelse piloot door de Duitsers per trein naar Groningen werd afgevoerd . Aan de zuid gevel van het station zijn nog kogelgaten te vinden .

 In het begin reden hier locomotieven van de serie 6900 en de serie 700 .

 

De serie 6900 was een twee assige tenderlok van 24 ton. De locomotieven die uit Duitsland kwamen hadden buiten liggende cilinders .