Het Woldjerspoor werd in 1929 geopend en was in die tijd één van de modernste spoorlijnen van Nederland . De spoorlijn liep van Groningen via Slochteren naar Delfzijl.  De stations van het Woldjerspoor zijn in de stijl: Amsterdamse School gebouwd en zijn een ontwerp van de de heer van der Steur. De spoorlijn werd onder een slecht gesternte geboren want in de oorlog werd hij al weer afgebroken .We volgen het spoor van Groningen naar Delfzijl. Het eerste stuk van de lijn gaat van het hoofdstation Groningen naar Helpman. Hier is tegenwoordig de splitsing naar Haren . Aan de andere kant zien we de vuilverwerking van de Stainkoelen. Hier ging de spoorlijn met een boog richting naar het Winschoterdiep . Dit was het gehucht oude Roodehaan. Tegenwoordig is er niets meer van Oude Roodehaan te vinden.

 


 Tekening W Mensinga.

Op de schets is de spoorbrug te zien. Deze brug was een duur project omdat het Winschoterdiep hier behoorlijk breed is en ook de oude rijksweg onder de brug doorliep. De spoorbrug was te vergelijken met de spoorbrug in Bareveld.  Voor de brug was nog een betonnen doorlaat waar de boeren onder het spoor door konden rijden. Naast de brug stond de brug wachters woning. Hij was in de zelfde stijl gebouwd als de stations.

 

 De wegdoorgang op de achtergrond is het Winschoterdiep te zien. Foto W Mensinga


Wegdoorgang KM 3.615. Breedte: 4 M.


Onderbouw van gewapend beton. De beide landhoofden hebben een houten gekoppelde paalfundering, waarover een funderingplaat van gewapend beton (dik 30 cm) waarop is opgetrokken een voorwand met twee ruggen ter plaatse van de opleggingen van de brug en twee zijwanden met achterwaarts verlengde vleugels. De vleugels zijn verbonden door een trekbalk, die op de ruggen achter de voorwand rust. De voorwanden zijn over een hoogte van 1 M 80 bekleed met metselwerk van granietkeien, opgetrokken in Vlaams verband, welke bekleden even over de hoeken is voortgezet.


Bovenbouw van getrokken en geklonken plaat- en profielijzer. De bovenbouw bestaat uit 2 tweelingliggers van N.P. 45 met gietstalen railstoelen, waarop de spoorstaven zijn bevestigd. Tussen de sporen en ter weerszijden zijn de dwarsliggers met geribt plaatijzer afgedekt. De brug is voorzien van profielijzeren leuningen, die zich over de zijwanden der vleugels voortzetten.

 

De spoorbrug van Oude Roodehaan .  Foto uit Tram en Spoorwegen 1929

De spoorbrug van Oude Roodehaan was een groot bouwproject . Al jaren voor de opening van de spoorlijn  werd er aan het bouwwerk begonnen. In 1926 was de bovenbouw al geplaatst . Deze bovenbouw kwam uit de machinefabriek (Winschoten)  Over de brug werd een noodspoor aangelegd . Aan de kant van Helpman werd een steiger gebouwd waarop  een smalspoor liep . De lorries konden nu van ongeveer 6 meter hoogte het zand storten. In 1929 na de opening van het Woldjerspoor was er in Roodehaan een openbare verkoping van overgebleven spoorwegmaterieel .De   Lengte van de brug 27.50 .De landhoofden stonden op houten heipalen. De onderkant van de brug was 6 meter hoog.


 Dit  is een deel van de weekrapporten van het Woldjerspoor. Dit blad ging over de levering van de rails en de brug van Roodehaan . De nieuwe rails NP 34 kwam in 1921 uit Duitsland aan en was zo als zo veel rails van de firma Krupp afkomstig. 

 

 

 


                                     .

Naast de brug stond de brugwachterswoning. Hij was in de zelfde stijl gebouwd als de stations.

De brug wachters woning eind jaren tachtig . Wie heeft herinneringen aan dit station wim_mensinga@hotmail.com

De spoorlijn ging hier twee kilometer noordelijker en boog vervolgens af naar Engelbert. Voor Engelbert is nog de zwemplas te zien die gegraven is ten behoeve van het Woldjerspoor. Het station van Engelbert is nog altijd aanwezig en is ook bijna nog helemaal origineel.

 

Het station van Engelbert. Het heeft Jugendstil elementen.   foto Wim Mensinga.   

Het station van Engelbert in aanbouw .Bron onbekend . 

Er lag ook een omloopspoor en voor het gebouw stond ook een wisselsteller om de wissels te bedienen .We gaan van het station  Engelbert in bijna een rechte lijn naar Harkstede toe. We krijgen voor Harkstede nog één halte, daar werd op verzoek gestopt . Deze halte stond aan de Bieleveldslaan . Even verder lag een wissel;je kon daar naar de spoorhaven.

Het station van Harkstede  is in de loop van de jaren erg veranderd. Aan de spoorkant is  er een groot raam ingebouwd, wat het aanzicht niet ten goede komt . Het grote raam bestond vroeger uit drie delen . Zie het station van Engelbert.  Het oude toiletgebouw is nog aanwezig in Harkstede. Even verder is de overweg over de Hoofdweg in Harkstede .   Hier gebeurde in 1937  een ongeluk zie het volgende artikel .

De volgende  foto werd mij toegezonden door de Heer Nanno Hamminga. Zijn grootvader was de heer Nanno Taai en was Halte Chef op het station van Harkstede.

Links op de foto de heer Taai Halte Chef van Harkstede  dan de heer van de Veen en de heer Snijder? De locomotief uit de serie 2900 is onderweg naar Groningen. 

“SIK” UIT DE RAILS.
Bij botsing op onbewaakten overweg.


Op den onbewaakten overweg bij Scharmer is gistermiddag omstreeks half zes een ongeluk gebeurd, dat, gezien de omstandigheden, nog betrekkelijk goed is afgeloopen. Een vrachtauto, bestuurd door de heer L. Knollema te Scharmer, wilde juist den overweg passeeren, toen zij door een uit de richting Slochteren komenden goederentrein werd aangereden. De vrachtauto werd totaal vernield, terwijl de locomotief uit de rails werd geworpen en van voren eenigszins werd beschadigd. Persoonlijke ongevallen kwamen niet voor.
De motordrijver beweerde, dat hij de signalen had gegeven, maar deze scheen de chauffeur niet gehoord te hebben.
Met behulp van de vele omstanders werd de vernielde vrachtauto weggetrokken. Een hulptrein uit Groningen werd aangevraagd met den ongevallen wagen. Met veel moeite kregen de werklieden de “sik” weer in de rails. De trein uit Groningen had eenige vertraging.

Nieuwsblad van het Noorden
16 december 1937


Aan de andere kant gaat het spoor over een duiker die er nog altijd ligt. We gaan met een boog naar Kolham toe; de spoorbaan loopt parallel aan de hoofdweg.

Kolham       Uit het blad Noord Nederland.

Op de foto is men bezig met het afvoeren van zand met een smalspoor locomotief . De baggermachine heeft een soort Jacopsladder die het zand om hoog haalt . Het smalspoor is waarschijnlijk meterspoor het andere spoor is twee meter spoor . Er is hier heel wat zand verplaatst. Bij het station van Kolham ligt ook een zandgat dit zandgat is met een stoomkraan uitgegraven ten ben hoeve van het emplacement . Ook lag er een smalspoorlijn in  de zandafgraving en aan de noordkant stond een motorpomp om het gaat droog te houden .  Even oostelijker  staat  station van Kolham . Ook de dienstwoning is nog aanwezig 

Uit Tram en spoorwegen 1929

  De spoorbrug is in de jaren vijftig verplaatst naar ZuidBroek en lag daar over het oude Winschoterdiep.


 De spoorbrug is vlak na het opheffen van de spoorbaan verdwenen, maar de onderbouw heeft er nog tot begin jaren tachtig gelegen.  Het latere vrachtverkeer voor de gaswinning ging over deze brug heen . Inmiddels  ben ik er achter gekomen dat de bovenbouw rond 1950 is afgevoerd . Volgend een bewoner van de streek is de brug hergebruikt .Het Woldjerspoor ging van hier een paar kilometer naar het oosten toe .We komen dan bij Froombosch aan . Hier lag een vaste spoorbrug en hier lag ook de kleinere halte van Froombosch.

Overblijfselen van  het Woldjerspoor .

Op de foto is een deel van een lasplaat te zien . Een spoorspijker en een railklem  . Het materiaal heeft zo"n 70 jaar in de grond gelegen .

 


Een bijzonder bouwwerk was de spoorbrug in Froombosch . Deze brug was schuin doorsneden door de Ruiten AE . De spoorbrug was in de oorlog beschoten en de leuning was dan ook beschadigd. Dit was na de oorlog lange tijd een speelplek voor de jeugd.

Sietsko Dijkman stuurde mij het volgende toe.

Aansluitend
Mijn Moeder geboren 1904 woonde in haar jeugd te Froombosch
Zij heeft ooit het navolgende meegemaakt:

uit oud Froombosch een artikel voor de dorpskrant van haar hand:

Halverwege de Ruitenlaan toen een zandlaan met een fietspad werd
de Woldjerspoorbaan aangelegd. Naast de spoorbaan was een klein
weggetje waar je fijn en rustig kon wandelen. Zo liepen we daar eens
langs toen we de trein hoorden naderen. De trein had niet meer dan
twee wagons meen ik. Natuurlijk even achterom gekeken wie er uit
de trein stapte maar het treintje tufte door en haalde ons zelfs in.
Een eindje voor ons stopte hij toch nog. Wie stapten er uit?
Snieder Hamminga en zijn vrouw. Een van beiden had een vogelkooitje
in de hand met een kanarie er in. Een stopplaats op verzoek. De trein
tufte voort......

Moest ik ook nog even kwijt.

Sietsko Dijkman

 

 Het station van Froombosch .Verzameling W Mensinga. Wie heeft herinneringen aan dit station wim_mensinga@hotmail.com                                                                                                                     Kwam de foto van station froombosch tegen op de site.
Heb mijn jeugd hier doorgebracht. Mijn opa en oma woonden in dit gebouw dat dienst deed als gebouw van het apostolisch genootschap. Speelde hier als kind veel in de periode 1954 tm begin zestigerjaren.
Dit gebouw was in de periode 1951 -1968 eigendom van het apostolisch genootschap als zijnde plaats van samenkomst.
Wordt vaak,verward met station kolham, maar was froombosch.


Heb een gedeelte van mijn jeugd hier doorgebracht. Mijn opa en oma ( Fam Tuizenga)  bewoonden dit gebouw en was in gebruik als plaats van samenkomst voor het Apostolisch genootschap,


In de periode  1951 -1968. Voor kinderen ideale speelplek met aan de overkant de oude spoorbrug die scheef over de ruiten A lag. Gebouw lag op een “bult”  en rondom afgegraven waar oude spoorlijn had gelopen. Werden soms motorcross gehouden. Dit gebouw  in Froombosch aan de ruitenweg is na 1968 afgebroken. Word vaak verward  met stationgebouw Kolham

 

 

 


                           

 

Het halte seinbord  

 Op het perron van het station van Froombosch stond een bijzonder sein . Het is een zogenaamde halte seinbord .   Het bestond uit een vierkant paars bord met witte randen .  Stond het bord om hoog gehesen dan mocht de trein door  rijden

Ook in Froombosch was een omloopspoor. Het station en de spoorbrug hebben er nog tot in de jaren zeventig gelegen. Na de oorlog deed het station nog diens als kerk .Even verder naar Slochteren lag er weer een halte:' s Gravenschans.  Op deze halte stopte de trein op verzoek . We gaan verder en komen in Slochteren aan. Hier was een haven en een overlaadplaats. In Slochteren stond ook nog een watertoren maar die is in de oorlog stuk geschoten.

 

 

Op de boven staande tekening zijn de kelders van de watertoren te zien.

 

Het station van Slochteren.  Foto beeldbank Groningen. Wie heeft herinneringen aan dit station wim_mensinga@hotmail.com

Het station van Slochteren is , net als het station van Kolham ,nog altijd aanwezig.  Het emplacement van Slochteren was behoorlijk groot. Vlak voor het oude gemeentehuis kwamen de sporen weer bij elkaar. Als we de onbewaakte overweg overgaan komen we weer bij een halteplaats namelijk Wijchgelsheim. Deze halte lag een kilometer voor station Schildwolde . Dit station is ook in de jaren zeventig gesloopt . De autoweg werd over de spoordijk aangelegd en het station van van Schildwolde was korte periode te zien met in plaats van rails de weg er voor.

Bij de opening van het Woldjerspoor zong de schooljeugd het volgende lied. Het liedje is op de melodie van 'Waar de blanke top der duinen. Bovendien kregen de kinderen van de hoogste groepen een gratis treinreisje aangeboden.


 

Weest begroet, wij jub’len allen
Weest begroet, o Woldjerspoor!
Onze dank zij Uw belooning
Nu Gij rijdt onz’ zandstreek door.
Ja, wij zingen allen blij te moe,
Roepen op deez’ dag U ’t welkom toe.
Heil voor U! Gij Woldjerspoor!
Heil voor U! Gij Woldjerspoor!

Vreugde heerscht in de Woldstreek
Ouden-jongen roepen: Heil!
Gij verbindt thans vele plaatsen
Vanaf Groningen-Delfzijl.
In Schildwolde-Hellum feestgedruisch,
Vlaggen wapp’ren voor U huis aan huis.
Heil voor U! Gij Woldjerspoor!
Heil voor U! Gij Woldjerspoor!

 

 Station Schildwolde in de jaren zeventig .Foto .Jan Smedes. Wie heeft herinneringen aan dit station wim_mensinga@hotmail.com

 De heer J Smedes van de Populierenlaan kon het volgende vertellen. Lange tijd woonde de Familie Huisman in het station. In de jaren 60 was het station in tweeen gedeeld en aan de hoofdwegkant woonde familie Huisman waar we als kind veel kwamen . De heer Huisman had veel vogels en konijnen. Aan de andere kant woonde later de familie Roelvink .. In het bijgebouw dat aan de westkant van het station lag woonde ook nog een oude vrouw. Dit bijgebouw is al eerder dan het station afgebroken. Even verder naar het oosten lag de spoorbrug over de Haansvaart .Je kon over de dwarsliggers over de brug heen lopen en in het metselwerk zat een gat waar je naar binnen kon kijken. ‘s Zomers werd er van de spoorbrug afgesprongen . Tot zo ver de heer Smedes.

We gaan van hier verder naar het oosten en komen bij een watertje . Dit was het verlengde van de  Haansvaart . Hier was een stenen spoorbrug die later een speelplaats voor de jeugd werd. De spoorbrug verdween met de aanleg van de autoweg .


                                                              Km 23.51953 Brug over het Veenkanaal .

Overspanning  6 m.
Vaste brug met ijzeren bovenbouw.
Beide bruggen (ook de Ruiten AE) hebben een betonplaat dik 0.60 M rondom ingesloten door een houten damwand dik 0.08 M, lang, 1.50 M tot fundering. De landhoofden zijn opgetrokken van metselwerk in baksteen met hoekblokken van graniet en afgedekt met rollagen.  Deze spoorbrug had een open gedeelte en aan de westkant een klelder. Volgens oud inwoners liep er een pad langs de Veensloot . De doorgang onder de brug was voor de scheepsjagers bedoeld .  De spoorbrug had 4 H I liggers en een loopgedeelte .Het Linker gedeelte was open . Daar kon de scheepsjager door heen lopen.


De heer W van der Veen wist het volgende .Ik ben geboren in 1948 in Schildwolde en ben een paar jaar daarna verhuisd met mijn ouders naar de Zandelaan 5, vervolgens 21 en later 19.    We speelden vaak op de oude spoorbrug van Hellum Ik herinner me de 'restanten'van het Woldjerspoor ( zeg dus ongeveer 1954) aan de noordkant van het trace was altijd een sloot en aan de zuidkant grensde er landbouw of weide aan. Daar stonden ijzeren palen met daartussen 2 of 3 rijden stalen draad als afscherming van het spoorgebied naar de landbouw- weide gronden. Ik weet nog dat daar bij de overgang net zo'n soort verhoging zat als aan de Zandelaan. Dat moet dus de vroegere stopplaats Weighelsheim geweest zijn, die er qua vorm net zo uitzag als die van de Zandelaan.


 Het Woldjerspoor was op dit gedeelte vrij recht .Zo'n drie kilometer verder lag de stopplaats Zandelaan. Van hier was het ongeveer twee kilometer naar het station van Siddeburen.

 

 

   Foto.Verzameling W Mensinga

 

Het station van  Siddeburen.                                                                                                                                   Ook het station van Siddeburen stond er nog tot de jaren zeventig. De stationslaan is nog altijd te herkennen. Het Woldjerspoor ging van hier nog iets oostelijker om langs de stopplaats Leentjerweg te gaan. Hierna boog het Woldjerspoor naar het noorden af.  We komen ten slotte bij Meedhuizen uit . We zien eerst nog een dienstwoning staan.

 

Een plattegrond van het emplacement van Siddeburen . Rechts is onder meer de laadweg naar het overslag spoor te zien. Er is tegenwoordig niets van weer te vinden . Alleen de toegang weg naar het station is er nog. 

Station Meedhuizen . foto Wim Mensinga.

 Wie heeft herinneringen aan dit  station?  wim_mensinga@hotmail.com

Het station van Meedhuizen tijdens de bouw.         Foto Noordnl.

We komen bij het station van Meedhuizen . Ook dit station is nog vrij origineel . Als we verder gaan ,komen we over de overweg bij de Schaapsbulten die nog altijd te herkennen is.  Even verder ging het Woldjerspoor over de Wagenborgermaar.  Hier zien we tegenwoordig nog een brughoofd staan . Het brughoofd is aan de kant van Meedhuizen is in de oorlog opgeblazen .

 

Op de Foto . Het brughoofd bij Meedhuizen. Foto W Mensinga

Op de tekening de spoorbrug van meedhuizen . Oa is de kelder te zien en de schuin aflopende dekplaat. Op deze plaat lag het taluut.

Het Woldjerspoor ging van hier richting Weiwerd Voor Weiwerd kwam de spoorlijn te samen met de spoorlijn van de NOLS .  De NOLS had in 1910 het traject Zuidbroek -Delfzijl geopend . De lijn ging over Nieuw Scheemda ,Nieuwolda ,en Wagenborgen Weiwerd Farmsum naar het eindpunt Delfzijl. Wie heeft herinneringen aan deze brug. wim_mensinga@hotmail.com

Toen de NOLS in 1936 dit stuk spoorlijn opbrak bleef de wissel daar nog liggen . De wissel werd om veiligheid,s redenen wel vast gezet.

 

 

 DE aansluiting met de  NOLS verz W Mensinga.

Het station van Weiwerd was van de NOLS 3e klasse en een ontwerp van Eduard Cuypers .  Het emplacement was in die tijd al veranderd. In de jaren twintig lag er aan de linkerkant nog een spoor .Het Woldjerspoor werd toen door de Duitsers afgebroken.  Het station werd in de oorlog opgeblazen. De burgemeester van Slochteren deed nog een poging om het Woldjerspoor van Groningen naar Slochteren open te houden maar het mocht niet meer baten. We gaan van hier met een ruime bocht naar de halte van Farmsum toe. De NOLS had door het hele noorden van zulke haltes staan. Het stationskoffiehuis van Farmsum is ook altijd nog aanwezig . Even verder lag nog een kleine stenen spoorbrug . We komen aan het einde van de rit .

De spoorbrug over het Eemskanaal in Farmsum. Tekening gemaakt aan de hand van oud beelmateriaal .

 De spoorbrug over het Eemskanaal. De plaatwerkbrug werd 1n 1937 geramd door een schip. De brug werd hier door ontzet. Reizigers van het Woldjerspoor moesten hier dan ook overstappen. De spoorbrug is in 1952 gesloopt door de firma K.G Lentz. De korte overspanning aan de linkerkant waar een weggetje onder doorliep is naar het Foxholstermeer gegaan. Dit gedeelte lag daar tot in de jaren tachtig in de spoorverbinding van Nieuweschans-Groningen. Van hier ging de spoorlijn over het Damsterdiep naar Delfzijl. De onderbouw staat er nog steeds .

We komen bij onze eindbestemming in Delfzijl . Hier stond nog een motorwagenloods van het Woldjerspoor . De loods had smeerkelders en een smederij .Toen de loods gesloopt werd kon men de heipalen nog in de grond zien zitten . Er mocht hier ook wel geheid worden omdat dit hele gebied een slappe ondergrond heeft. Later zat er een machinefabriek in het pand .

 






De Spoorbrug over het Damsterdiep . Deze had een lengte van 29 meter. Onder de brug was nog een voetgangerspad . Waar schijnlijk voor de scheepsjagers. De brug is begin jaren vijftig gesloopt . Deze foto werd mij toegestuurd . Bron onbekend


 


DE motorwagenloods in Delfzijl. Foto Wim Mensinga  1982

In de loods was ook een smeerkelder aanwezig . Er werden voor het Woldjerspoor speciaal motorwagens gebouwd van de serie OMBC 1904-1910  . De eerste serie werd uitgerust met benzinemotoren maar deze werden vervangen door dieselmotoren . Reparaties werden aan de treinen werden niet alleen hier uitgevoerd maar ook elders .De motorrijtuigen hadden een blokkendoos uiterlijk . Eind jaren dertig  verdwenen de treinen al weer van het toneel en werden er meestal locomotieven van de serie 5500 ingezet met als standplaats Groningen .

 

 

 Op de afbeelding een motorwagen van de serie OMBC 1904-1910. verz W Mensinga


OMBC  1904-1910                            Foto Werkspoor. 

Treinen en Locomotieven van het Woldjerspoor.

De OMBC 1904-1910

De  OMc 1903

De NS 3200

De  NS 5500

De  NS 8700

De  NS 3700 

 NS 300 (SIK)

De spoorwegmensen die er woonden en werkten :

Engelbert             Chef Hut

Harkstede            Chef R. Snijder  Loeks van der Veen. Nanno Taai.

Kolham                Chef  T . Veenstra   Chef Fictoor  

Slochteren          Chef J E Sievers

Schildwolde         Chef   Snijders   Telegrafist E Heerlien   J Telkamp.

Siddeburen          Chef  hvd Wal.

Tjuchum              Chef    H V Putten

Een dienstregeling van het Woldjerspoor.

 

 

Wie weet meer? Mail to : Wim_mensinga@hotmail,com