Het volgende stuk gaat over een gedeelte van de NOLS lijn, die liep van Zuidbroek naar Delfzijl. Nols staat voor: Noordooster Locaal spoorweg. De Nols lijn is een idee van de tweede kamerlid  Jan Willink uit Winterswijk. Het noordelijke gedeelte van deze lijn ging van Zuidbroek  naar de eindbestemming  Delfzijl. Dit deel was 26 kilometer lang en het  stuk telde nog 9 stopplaatsen en een stuk of 6 spoorbruggen waaronder twee grote.  Het emplacement van Zuidbroek  werd in 1908 uitgebreid. Er werden  wissels, seinen  en  een aantal kopsporen toegevoegd. Ook is er een perron aan de oostkant van het station met  aangelegd twee kopsporen.  Het emplacement van Zuidbroek werd een echt knooppunt. Op kilometerpunt 102.5   kwam een draaischijf met een lengte van  13,5 meter.

 

Deze foto is genomen van het dak van het station Zuidbroek aan de oostkant van het emplacement.  Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com De spurt komt van Winschoten.

Aan het einde van het emplacement boog de NOLS baan naar links om naar Noordbroek te gaan. Het station van Zuidbroek uit 1865 wordt nu geheel gerestaureerd en wordt ingericht als spoorwegmuseum. Zie WWW.NNTTM.nl 

 

 

 

Brugwachters woning  nr 15 aan het Winschoterdiep.Foto W Mensinga. Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

Om naar Noordbroek te kunnen gaan, moest de trein eerst een paar wissels over en dan een stukje naar het oosten rijden. Hier boog het spoor naar het noorden toe en ging het talud omhoog  voor de oversteek van het  Winschoterdiep.  Over het Winschoterdiep lag een ijzeren spoorbrug vergelijkbaar met de brug die over het Munterdammer diep lag.  Er liep ook een klein weggetje  onder de brug door. Vlak bij de brug lag wachters woning nummer 15, waar na de opheffing familie van der Holt kwam te wonen.  Op de spoordijk die hier vrij hoog lag, stond ook nog een schuilhut voor de brugwachter. Van hier ging het spoor in een rechte lijn naar de  A7 toe. Je kunt nog vaag zien waar de spoorlijn liep.      In 1941 is de spoorbrug opgeblazen .         

Zuidbroek dorp.  

                                                                                                                                                                             Aan de andere kant van de A7 kwam de trein tot stilstand bij het Haltepad ( Zuidbroekk dorp)waar een houten abri stond van de standaard NOLS type.  Tegenwoordig is dit een groengebied maar vroeger was dit een open landschap. Er volgde een recht stuk van ongeveer 2 kilometer voordat men bij het station Noordbroek  kwam. Aan de rechterkant stonden  telegraaf palen.  Het perron was  zo'n honderd meter lang. Vlak voor het station Noordbroek lag nog een kleine spoorbrug en kruiste de trein een paar meter verder de onbewaakte overweg van Scheemderstraat.

 

 Noordbroek Foto stationsweb.

Het stationkoffiehuis staat er nog altijd evenals het neven gebouw. Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

Het Station Noordbroek  is gebouwd  in 1907 in opdracht van de NOLS : Noord Ooster Locaal Spoorwegmaatschappij  en is geopend  in  1910.  De architect was de heer Eduard Cuypers . Het station van Noordbroek lag in een boog en had ook nog een laad- en losspoor. Hier konden landbouw producten vervoerd worden. Het gebouw was van het type NOLS tweede klasse. Wie een beetje de indruk wil krijgen hoe het station er uitzag moet eens in Rolde gaan kijken, daar staat een station van de NOLS 3e  klasse. Het hoge station  van Noordbroek was van de kant van Scheemda  al van verre te zien . Erg druk zal het er wel nooit geweest zijn  . 

 

Nieuw Scheemda.

 

          

Het stationskoffiehuis van Nieuw Scheemda.Foto W Mensinga Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

Als we het traject verder volgen, komen we uiteindelijk uit bij het Nieuwediep. Hier liep het spoor een stuk evenwijdig aan het kanaal en komen we bij  Nieuw Scheemda uit.  Het stationskoffiehuis staat er nog maar de omgeving is veranderd door de sterke begroeiing.   De uitbater van het stationskoffiehuis was de heer  Buurke.  Het spoor liep vlak achter het gebouw langs. Er was hier zelfs nog een tweede spoortje. Waarschijnlijk voor het koolfabriekje dat hier ooit stond. Als we achter het gebouw langs rijden komen we bij een splitsing en zien een buspaaltje  staan.  Waar nu de bomen staan, was vroeger de oude spoordijk . Aan deze kant stond ook een abri van de NOLS.  Eigenlijk een houten schuilhut. De lijn gaat verder naar het 't Waar.  De spoorlijn liep hier aan de noordkant langs .  We gaan met een flauwe bocht naar het noorden toe en komen uit op het oude tracé .

 

Nieuwolda.

Waar het station eens stond, loopt tegenwoordig  de N362. Het station stond op de afslag naar Nieuwolda. Ook was hier een stationskoffiehuis.Tegenwoordig is hier niets meer terug te vinden.In 1940 is het station in brand gestoken. Er lagen hier vier sporen naast elkaar en aan de zuidkant van het spoor stond nog een nevengebouw .  

 

  Nieuwolda Foto stationsweb. Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

Wim,

Ik kwam op de website foto’s uit Nieuwolda tegen en ook de vraag wie er herinneringen heeft aan het station in Nieuwolda, nu mijn opa Jan Prenger had het stationskoffiehuis, dat aan de stationsweg naar het station liep, als 4 jarige heb ik daar zomers gelogeerd.
De ingang van het koffiehuis en cafe lag aan de zijkant, mijn opa had ook het busbedrijf noord ooster dat voor de oorlog de busdienst Delfzijl-Zuidbroek onderhield.
Ik stuur wat foto’s mee
    Jan Prenger.

 

Wagenborgen.

We komen nu bij Wagenborgen aan,bekend van de psychiatrische  inrichting.  Er zijn nog plannen geweest om hier het Woldjerspoor samen te laten komen  met de  NOLS  lijn.  Hier stond aan de linkerkant voor de kruising  van de verkeersweg een  abri. Dit was een standaard  NOLS  abri.  In 1933 werd deze abri  vervangen door de abri van Oude Roodehaan van het  Woldjerspoor. Dit heeft niet veel zin meer gehad  want een jaar later werd het tracé gesloten.   Ook hier was even verderop een stations koffiehuis aanwezig. Als we twee kilometer verder gaan komen we bij de vertakking van het Woldjerspoor .

 

Weiwerd 

Het station van Weiwerd was van de NOLS 3e klasse  . Het was een hoog gebouw wat het ook noodlottig werd  . In de oorlog werd dit station als uitkijkpost gebruikt en tenslotte opgeblazen.   De brokstukken zijn afgevoerd naar Farmsum  .In de oorlog lagen er nog 3 sporen voor het station .Voor de oorlog  lag er aan de linker zijde nog een spoor.

 

 

Tek W/M  Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

 



 Spoorbrug van de Weiwerdermaar Deze lag vlak bij het station.

Later is deze brug vervangengen door een duiker 



Farmsum.

De plaats Farmsum  ligt ten zuiden van Delfzijl en is in de loop van de jaren aan Delfzijl vastgegroeid.Toen de NOLS lijn aangelegd werd, besloot men ook in Farmsum een halte te plaatsen.  Aan de Bredelaan  staat nog steeds het  stationskoffiehuis Farmsum, dat is gebouwd in 1911 in opdracht van de  heer van Dijk. Het stationskoffie huis stond  aan de noordkant van de NOLS  lijn. Het koffiehuis dat nu volledig wit is geschilderd,was vroeger gedeeltelijk bepleisterd. Vijfenzeventig meter  zuidelijker, aan het einde van de Bredelaan, stond de halte van Farmsum. Dit was een eenvoudige houten abri voorzien van deuren.  Het was een eenvoudige constructie maar  men was er beschut tegen regen en wind. Tegen de voorkant van de abri stonden een paar bankjes.

 


 

De  houten  halte van Farmsum . Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

 

Het    Het perron zelf  was zo’n honderd meter lang en was eenvoudig uitgevoerd. Een aantal jaren geleden kon men nog zien waar het perron gelegen heeft. Men zag  nog een verhoging in het weiland liggen . Twee honderd meter in westelijke richting  lag de spoorbrug over het afwateringskanaal Duurswold. De fundamenten van deze brug  zijn kort geleden gesloopt.

 Het station van Weiwerd lag ongeveer 1200 meter verder,  zodat  de Ombc treinen van de serie 1901-1903 en de Ombc serie 1904-1910 hier nooit veel snelheid gehad zullen hebben. In 1929 werd de Woldjerspoorlijn  geopend, die van Groningen via Slochteren even voor Weiwerd op de NOLS lijn aansloot, zodat de stopplaats weer wat meer treinen te verwerken kreeg.  

Gezien de ligging, buiten het dorp, is het vast nooit echt druk geweest op deze plaats . De Nols halte heeft zijn topdagen in de beginjaren gehad; later reden er minder treinen op de lijn Zuidbroek –Delfzijl . Toen, wegens de crisis en tegenvallende cijfers ,de Nolslijn in 1934 sloot ,werd het gedeelte van Weiwerd naar Delfzijl nog gebruikt door het Woldjerspoor.  Dit laatste stuk spoor dat met een boog om Farmsum heen ging had nog  drie spoorbruggen waarvan twee vrij grote bruggen. Maar ook het Woldjerspoor kwam niet door de crisisjaren heen  en toen dat in 1942 gesloten werd , kwam er een einde aan de kleine halte in Farmsum.  Lange tijd was het traject nog te volgen en was de oude spoordijk met het  perron nog te herkennen .   De halte heeft er  zo’n 32 jaar gestaan waarvan 24 jaar voor de NOLS .  

 

Op de foto het brughoofd van Farmsum.

Op 11 juni 2007 zijn in Farmsum de oude brughoofden van de voormalige Noordooster locaalspoorlijn Zuidbroek-Delfzijl gesloopt. Hiermee is weer een stukje historie verdwenen. De brugdelen moesten ruimte maken voor de verlenging van de IJzerweg over het afwaterings kanaal.Op de plaats is nu een brug  aangelegd richting de Farmsummer haven. De brug was vergelijkbaar met de spoorbrug die vlak voor scheemda ligt.

De vroegere NOLS brug met een vaste overspanning van 2x 11 meter met in het midden een peiler,is in 1910 geopend voor het personen vervoer. Deze brug stond op heipalen,net als zoveel gebouwen in Delfzijl. De NOLS lijn werd al in 1934 gesloten,maar werd nog door de Woldjerspoorlijn  gebruikt.  In 1942,na de sluiting van de Woldjerspoorlijn, was het definitief gebeurd en de  brug verloor haar functie. 

Nu na zo'n honderd jaar zijn de brughoofden gesloopt. De IJzerweg is genoemd naar de rails (ijzeren weg) De heer  Peihak uit Farmsum heeft de naam  NOLS brug bedacht voor de nieuwe brug. Er hangt een bordje met uitleg bij. Zo zal de oude brug in herinnering blijven. Even verder komen we bij de spoorbrug over het Eemskanaal  .

De spoorbrug over het Eemskanaal.Tekening gemaakt aan de hand van oud beelmateriaal .


Farmsum.

 

De spoorbrug over het Eemskanaal. De plaatwerkbrug werd 1n 1937 geramd door een schip. De brug werd hier door ontzet . Reizigers van het Woldjerspoor moesten hier dan ook overstappen . De spoorbrug is in 1952 gesloopt door de firma K.G Lentz .De korte overspanning aan de linkerkant waar een weggetje onder doorliep is naar het Foxholstermeer gegaan . Dit gedeelte lag daar tot in de jaren tachtig in de spoorverbinding van Nieuweschans-Groningen.

 



De Spoorbrug over het Damsterdiep . Deze had een lengte van 29 meter. Onder de brug was nog een voetgangerspad . Waarschijnlijk voor de scheepsjagers. De brug is begin jaren vijftig gesloopt . Deze foto werd mij toegestuurd . Bron onbekend

 

 

Op de foto Het koffiehuis de noordooster in Delfzijl het eindpunt van de NOLS. Wie heeft herinneringen aan dit station? wim_mensinga@hotmail.com

foto W Mensinga.