Het Emplacement Leeuwarden

 

De lokloods van Leeuwarden had vijf standen ; ook was de loods voorzien van smeerkelders  .  De locloods had  een zaagtanddak  met 14 segmenten  .  Sommige dakdelen waren voorzien van glas om  meer licht in de werkplaats te krijgen. De locomotievenloods was ongeveer vijfentwintig  x  honderd meter .  De beschreven locloods van de Staats Spoorwegen is rond 1907 gebouwd.  Aan het gebouw zat vroeger  het gebouw van de HSM .( Hollandsche Ijzeren Spoorweg Maatschappij )  met 3 standen .   Leeuwarden is een spoorweg knooppunt. Je kon van hier naar Groningen ,Harlingen , Meppel  en  Stavoren.  De spoorlijn Harlingen Leeuwarden is de eerste spoorverbinding in het noorden (1863) 

Korte tijd hier na kon men ook met de trein naar Stavoren   De verbinding Leeuwarden Heerenveen werd in 1868 in gebruik  genomen .In 1901 kwam het eerste  stuk van de NFLS (Noord Friese locaal Spoorweg ) in gebruik.  Men kon nu van een echt spoorweg knooppunt spreken .   Deze SS  locloods was rechthoekig van vorm,net zo als de locloods in Groningen die 8 gangen had. In de locloods van  Leeuwarden was een smederij , een machinistenkamer  en een magazijn.   Voor de oorlog stonden hier heel veel locomotieven van de serie  1300 en 1400 . Dit waren machines die geschikt waren voor het passagier- en goederen vervoer.  Net na de oorlog stonden hier veel   locomotieven van de serie 2100 met de bijnaam blikken tinussen. Deze namen dankten ze aan hun rammelend geluid.  De 5500  was hier ook heel gewoon. Deze tenderlocomotieven waren in het hele noorden te zien.  Een aantal jaren na de oorlog werd het hier als zo veel andere plaatsen steeds rustiger. In eerste plaats werd de werkplaats in Onnen steeds belangrijker en  de stoomtractie verdween.    Dieseltractie en elektrisch materieel namen de diensten over van de stoomlocomotief.  Een stoomlocomotief vraagt veel meer mensen voor het onderhoud dan een dieselloc .    Om een stoomloc rijvaardig te krijgen kost heel wat uurtjes. Rond 1955  was het gedaan met de stoomtractie in Leeuwarden .  De D.E van de serie  2400  nam het werk over voor het goederen vervoer   En de locomotoren (sikjes) waren ook  al  jaren in de omgeving te vinden.  In de jaren vijftig kwam ook de elektrificatie. De locloods van Groningen ging in de jaren zeventig  al tegen de vlakte . De loods van Leeuwarden heeft het nog tot 1998 uitgehouden. Het is wel erg dat zo,n mooi gebouw van bijna honderd jaar met een industriële waarde zo maar gesloopt is .  Er waren de laatste jaren nog verschillende bedrijfjes in het gebouw gehuisvest. Volgens de heer Wijbenga zijn hier in 1995 nog concerten gegeven .  De heer Wijbenga kon toen de smeerkelders niet meer  ontdekken. Die waren waarschijnlijk al dicht gegooid. Aan de spoorkant stonden in de jaren tachtig vaak rijen wadlopers.

In de topjaren werkten hier de schoonmakers ,machinisten ,stokers,rangeerders, ketel poetsers, kolendragers, lampenisten ,wagenmeesters en enz . Tegenwoordig staan op deze plek luxe appartementen die  heel toepasselijk  is uitgerust met een zaagtanddak en op de voorkant van het gebouw prijkt de naam: Het Emplacement.

De loods op een schilderij van Hans Kaas.

betr. locloods leeuwarden. mijn vader (H.van buuren, geb. 1920) is hier in okt 1942 komen te werken. hij was aan de hts in de Molenstraat afgestudeerd als werktuigbouwkundige. ik weet nog dat hij zijn machinistendiploma heeft gehaald en dat hij hiervoor bij machinist Ros in opleiding is geweest. Ros woonde in Huizem. mijn vader is in 1962 chef geworden van de grote revisiewerkplaats Leidschendam. in 1982 verliet hij de NS en ging met de pensioen.

. mvr gr joop van buuren



Op de foto de draaischijf van Leeuwarden in 1941  Foto B van Buuren.



Ns 2130 in 1941 op het tractie terrein van Leeuwarden   Foto B van Buuren. 

Deze 2130 locomotief was eerder te vinden in Rotterdam en Nijmegen. Na de oorlog had Leeuwarden veel van deze 2100 machines staan.

De rechte locomotiefloods van Leeuwarden in 1941. Links de loods van de voormalige HSM . Foto B van Buuren.

Personeel.

OA , H de Jonge Opzichter, Kiers chef, HC Franck, TJM verhoef , Koning depotchef , Toornstra H.Zuiderlaan,JW Blijham, Machinist H van Buuren.

Machinisten: Bosga Westra, Wolbers, Damkat, Ros, Kroon, Schel, Sieben, Beende,Hoekstra,Beukenkamp, Krol, Nijhuis,Zuidema, De Koning,     Leerling Machinisten. Westerhof, Veldhoven, Drenth, Lanting, H.de Jong , Julius, Jongkamp, Meijer, J.de Zwart,Zijlstra,Visser, A. Koopmans, Van der Velde, E Huttinga,H van Buuren, 

.

ernst huttinga, geb. 25-02-1920

ernst was een klasgenoot op de hts aan de Molenstraat in leeuwarden van mijn vader. ernst was net als mijn vader afgestudeerd als werktuigbouwkundige. mijn vader vertelde, dat hij voor de duitsers moest werken in duitsland.daar had hij totaal geen zin in.mijn vader vertelde dat loc depot leeuwarden nog steeds leerling-machinisten kon gebruiken. ernst werd aangenomen.in februari 1943 staat hij in jelle boxem zijn boog de 1399 af te smeren. plotseling duiken er engelse jagers op en schieten op de ketel van de 1399. ernst krijgt de volle laag stoom op zijn lichaam.hij was zeer ernsig gewond. hij heeft nog 3 weken geleefd in het bonafatius ziekenhuis in leeuwarden. mijn vader heeft hem daar nog bezocht.mijn vader heeft dit nooit kunnen vergeten (verwerken) hij had er het vaak over. op het station van leeuwarden staat een herinnering van gevallen leeuwarder ns-ers zijn naam staat daar ook op.


maffei locs ntm.

de ntm verzorgde na de oorlog voor de ns de lijn leeuwarden heerenveen. deze locs waren deels in onderhoud in depot leeuwarden. maar ze kregen ook wel locs van rechtstreeks van de ntm voor onderhoud. op een gegeven moment heeft mijn vader de knoop doorgehakt en enkele van deze maffeis op een platte wagon naar wpc tilburg gestuurd. er werd door de ntm slecht onderhoud gepleegd. bv losse wielbanden werden vastgelast. hij zei was het maar lassen het leek meer op vastbakken. de ntm had overigens goede vaklui in dienst maar het ontbrak daar altijd aan geld.
lang heeft dit onderhoud niet geduurd daar de ntm in 1947 op de busdienst overstapte.


machinist beukenkamp
die verzorgde zijn kar (2126) voortreffelijk. de loc zag er altijd onberispelijk uit. hij was zo verknocht aan zijn loc, dat de loc voor een kh gh (kleine herstelling/grote herstelling )naar tilburg moest hij zelfs een paar dagen vrij nam om te kijken hoe het verliep met de herstelling.
mijn vader zei altijd je kon overal op de 2126 een boterham neergooien maar je kon hem zo opeten zo schoon was die loc.


schietincident 1944
in 1944 werd er door amerikaanse mustang jagers een aanval uitgevoerd op depot leeuwarden. hierbij werd een bankwerker achter zijn draaibank dodelijk getroffen. de naam van de bankwerker heeft mijn vader wel genoemd maar ik weet die niet meer. ik kan het ook niet meer navragen daar mijn vader op 30-04-2010 is overleden.
aan de achterzijde van de loods (groningse kant kon je nog altijd de kogelgaten in de muur zien zitten.

grou-irnsum

in 1943 reed mijn vader voor zijn leerling machinist examen veel ritten met machinist ros. op een van die ritten schoot mijn vader met de trein naar zwolle 100 meter voorbij het station grou-irnsum.
trein moest terug gezet worden. hele opwinding bij de reizigers. de conducteur liep naar de loc (een 2100) toe en zei tegen mijn vader: in plat leeuwarders he lange kest stou grou niet meer fienne.( he lange kan jij grou niet meer vinden).

machinist ros liet mijn vader rustig doorrijden naar zwolle.

mijn vader heeft diverse fotos genomen van de duitse locs die 1947 achter de locloods zijn gesloopt. dat waren locs van de serie 55 en 57 van de reichsbahn die de duitsers daar hadden achtergelaten. er zijn nooit afdrukken van gemaakt maar de negatieven zijn in het bezit van mijn broer bert.

ik heb nog wel wat te vertellen maar dat is voor een volgende keer.

groeten
joop. Grin Grin Grin Grin






Wie weet nog wat bijzonders over de loods of weet wie er nog meer werkten? 

 Zie nog meer locomotief loodsen op.

http://spoornoord.webklik.nl/page/locomotiefloodsen

 

 

 

 

W/M. *